أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

178

قانون ( فارسى )

رطوبتها را به سوى گدار بول سوق مىدهد و با بول بيرون مىريزند الوا ( صبر ) رطوبتها را به سوى مخرج مىراند و از آن راه بيرون مىدهد . كوشنه و زعفران پخته گردانندهء ماده و تقويت‌كنندهء معده و گرمىبخش به معده هستند . ازاين‌رو قرصى كه ذكر شد در تسكين دادن سكسكهء شديد و دل بهم آمدن بسيار بهره‌رسان است . اگر سكسكه دوام يافت و كهنه شد ، بيمار به اندازهء يك قاشق ( ملعقه ) از روغن كلكلانج را با آب گرم بخورد . زنجفيل در آب پانيد بپزد و بخورد . اگر سكسكه كهنه شد و شدت يافت ، در علاج آن بايد معجونها و گوارشىهاى مناسب حال استعمال شوند . از قبيل : گوارش زيره‌اى كه همراه آب ولرم تناول شود . و شايد به معجونهاى بزرگ بسيار اثربخش نياز افتد . ممكن است در علاج سكسكهء شديد و دست برندار ترياق به كار برد . در علاج سكسكهء دست‌برندار و شديد معجون فلونيا بسيار خوب و تأثيربخش است كه خاصيتهاى تخدير ، تقويت ، تحليل‌برندگى و بيرون راندن خلط را هم در بر دارد . حب و قرصهايى كه در اين زمينه مفيدند عبارتند از : حب سكبينه ، حب اصطمحيقون ، قرص كوكب ، همه بسيار خوب و بهره رسانند . اگر مادهء برانگيزندهء سكسكه سرد است يا نزديك به سردمزاجى است ، اين علاجها را تجويز كن ! فيجن ( سداب ) و بورهء قرمز را با شراب بخورند . آب كرفس ، سركهء پياز دشتى ، پونهء كنار آبها ، برباله ، سنبل رومى ، مرزنگوش ، انگدان را بخورند . حتى انگدان را بو كنند بدون اينكه بخورند سكسكه را تسكين دهد . همچنين زراوند ، تخم هويج بيابانى ، رازيانهء شامى ، زنجفيل ، زنجفيل شامى خشك شده ، افشرهء قارچ چمنى ، ساذج ، مشك چوپان . همهء اين داروها تنها يا با يكديگر تركيب شوند و تناول گردند در تسكين سكسكه اثر بخشند . و اگر انگشت‌پيچ از آنها سازند و بليسند ، بهرهء بيشتر بينند و از آن خوب‌تر است كه تناول كنند و تناول شده مستقيما بدون وقفه به پايين برسد و در ته معده قرار گيرد . گند بيدستر در علاج سكسكه اثر عجيب دارد . اگر نيم درهم گند بيدستر در سه سكرجه ( نه اوقيه ) سركه و دو سوم اسكرجه ( دو اوقيه ) آب مخلوط شود و بخورند سكسكه از بين مىرود . داروى تركيبى زير بسيار خوب است و براى تسكين دادن سكسكه كار او سازگار است . نسخه : مشك چوپان ، پونهء كوهى و مصطكى هريك يك جزء در آب بپزند و با آب يا شراب بخورند . نسخهء ديگر : مصطكى ، دارچين ، پياز دشتى از هريك يك اوقيه در يك قسط ( يك‌صد و سى و پنج مثقال ) سركه ريزند و بپزند . چند روزى از آن تناول كنند و هر باره كم‌كم بخورند . اگر مادهء سبب سكسكه خلط تر و سردمزاج است ، بورهء قرمز را با عسلاب بخورند .